Tôi từng là một cô bé rất hoạt bát. Những năm cấp hai, tôi luôn thích tham gia các hoạt động của trường, thích đứng trước đám đông và hào hứng với những điều mới mẻ. Thế nhưng, khi bước vào cánh cổng trung học phổ thông, mọi thứ bỗng thay đổi. Một môi trường hoàn toàn mới với những gương mặt xa lạ khiến tôi dần thu mình lại. Tôi ngại phát biểu, ngại bắt chuyện và càng ngại thể hiện bản thân. Có những lúc, tôi tự hỏi phải chăng cô bé ngày trước đã ở lại phía sau.

    Cho đến khi tôi biết đến "Sáng kiến Thanh niên về Di cư an toàn và Phòng, chống mua bán người" do IOM Việt Nam tổ chức. Khi ấy, tôi chỉ là thành viên nhỏ tuổi nhất trong nhóm bốn người, được đồng hành cùng các anh chị khóa trên. Tôi gần như không có nhiều kinh nghiệm. Điều tôi làm nhiều nhất là quan sát, học hỏi và cố gắng hoàn thành phần việc của mình. Đó là lần đầu tiên tôi hiểu rằng một dự án cộng đồng không chỉ cần ý tưởng mà còn cần sự phối hợp, trách nhiệm và lòng kiên trì. Kết quả cuối cùng không như chúng tôi mong đợi. Trong văn phòng đoàn ngày đó, bốn người chúng tôi cùng chụm đầu vào nhau để cùng check mail của ban tổ chức cuộc thi. Trên màn hình thư mục mail của chị đội trưởng hiện lên câu thông báo đỏ chót, đại khái là nhóm chúng tôi không đạt giải. Không ai nói gì, chỉ nhìn nhau thất vọng. Tôi nhìn những người đồng đội đã dành biết bao thời gian và tâm huyết rồi tự hỏi: "Chúng ta đã thiếu điều gì?"

Nhưng chính thất bại ấy lại gieo trong tôi một ước mơ. Nếu một lần chưa đủ, tại sao mình không thử thêm một lần nữa? Tôi muốn được chinh phục Top 7 sáng kiến xuất sắc. Quan trọng hơn, tôi muốn chứng minh rằng những người từng thất bại vẫn có thể trưởng thành từ chính thất bại ấy.

    Lần đầu tiên, tôi chủ động nhắn tin rủ bốn người bạn cùng khối lập thành một nhóm mới. Không còn những anh chị khóa trên dẫn dắt, chúng tôi đều là những học sinh còn nhiều bỡ ngỡ. Tôi vẫn nhớ cảm giác vừa hồi hộp vừa lo lắng khi bấm nút đăng ký. Không ai biết kết quả sẽ ra sao. Nhưng ít nhất, lần này tôi đã không để nỗi sợ giữ mình lại.

    Khi biết nhóm vượt qua vòng đầu tiên và được tham gia tập huấn tại Trụ sở Liên Hợp Quốc ở Hà Nội, niềm vui xen lẫn sự ngại ngùng trong tôi thật khó diễn tả. Đây là lần thứ hai tôi có mặt ở chương trình ấy. Những điều từng xa lạ giờ đã quen thuộc hơn, nhưng tôi vẫn thấy mình còn quá nhỏ bé giữa rất nhiều bạn trẻ tài năng trên khắp cả nước. Nhiều lúc đang trong giờ tập huấn, thấy mọi người đưa ra nhiều ý tưởng hay, tôi cũng tự hỏi bản thân đôi lần rằng: “Liệu mình có đang cố chấp hay không? Nhưng rồi tôi nhận ra, quay trở lại không có nghĩa là giậm chân tại chỗ. Tôi của lần thứ hai đã biết chủ động hơn, tự tin hơn và cũng sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với những bạn lần đầu tham gia. May mắn hơn cả là tôi có những người đồng đội luôn nỗ lực hết mình. Là người leader của nhóm, tôi không ngừng động viên từng thành viên, lắng nghe mọi ý tưởng và kiên nhẫn cùng nhau sửa từng bản kế hoạch. Những đêm họp kéo dài, những lần chỉnh sửa bài thuyết trình đến sát giờ nộp hay những cuộc gọi vội vàng, thúc giục của thầy cô để giải quyết công việc dần trở thành những ký ức đẹp của tuổi học trò. Có những ngày mệt mỏi vì lịch học dày đặc, có những lúc bất đồng quan điểm dẫn đến cãi nhau, nhưng chưa bao giờ chúng tôi nghĩ đến chuyện bỏ cuộc. Rồi nhóm bước vào vòng cuối. Dự án được triển khai ngay tại chính ngôi trường mình đang theo học.

    Dường như chính khoảng thời gian ấy đã giúp tôi nhận ra bản thân mạnh mẽ hơn mình nghĩ. Tôi lần đầu tự thiết kế poster, dựng video truyền thông, lên kịch bản chương trình, điều phối nhân sự và cân bằng giữa việc học và hoạt động ngoại khóa. Mỗi nhiệm vụ mới đều là một lần tôi buộc mình phải học hỏi và trưởng thành. Có những hôm cả nhóm thức đến khuya chỉ để chỉnh sửa từng chi tiết nhỏ, đứng giữa trưa hè để tập duyệt sân khấu, nhưng chẳng ai than phiền. Vì tất cả đều hiểu rằng mỗi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hôm nay sẽ giúp chương trình ngày mai trọn vẹn hơn. Tôi nhận ra rằng kỹ năng không tự nhiên xuất hiện sau một đêm. Chúng được tạo nên từ rất nhiều lần thử, rất nhiều lần sửa và rất nhiều lần dám bắt đầu. Quan trọng hơn cả, những khoảnh khắc đó đã giúp tôi nhận ra mình mạnh mẽ hơn những gì bản thân từng nghĩ. Nếu ngày đầu bước vào cấp ba, tôi chỉ dám đứng lặng giữa một tập thể xa lạ, thì hôm nay tôi đã có thể tự tin điều phối một hoạt động, kết nối mọi người và góp phần lan tỏa thông điệp về di cư an toàn đến các bạn học sinh trong trường.

    Có lẽ, "Vũ Môn" của tôi chưa phải là một giải thưởng lớn. Vũ Môn của tôi chính là chiến thắng nỗi sợ hãi trong lòng mình. Nếu được gửi một lá thư về quá khứ, tôi sẽ nói với cô bé năm ấy rằng: "Cảm ơn vì đã không từ bỏ sau lần thất bại đầu tiên. Cảm ơn vì đã dũng cảm nhắn đi từng dòng tin nhắn thuyết phục, rủ các bạn lập nhóm dù đôi khi cảm thấy bản thân mình liệu có quá cố chấp hay không. Cảm ơn vì đã chọn bước tiếp, dù không biết phía trước sẽ là điều gì." Và tôi cũng muốn nhắn gửi đến những người trẻ đang đứng trước một cơ hội mới: "Đừng đợi đến khi mình đủ giỏi mới bắt đầu. Bởi cá chép không hóa rồng chỉ vì nó mạnh hơn những con cá khác. Cá chép hóa rồng vì nó là con duy nhất dám bơi ngược dòng nước chảy."

Tôi biết ơn IOM Việt Nam đã trao cho mình cơ hội trưởng thành; biết ơn nhà trường, thầy cô và những người đồng đội đã cùng tôi biến một ý tưởng nhỏ thành một hành trình đầy ý nghĩa. Và hơn hết, tôi biết ơn chính bản thân mình vì đã không để nỗi sợ viết nên giới hạn của tuổi trẻ.

    Tôi nhận ra rằng tôi vẫn chỉ là một con "cá chép nhỏ" trên hành trình tuổi trẻ của mình. Nhưng nhờ dám ngược dòng, tôi đã tìm thấy điều quý giá hơn cả một đôi cánh hóa rồng: đó là lòng can đảm để bước tiếp, niềm tin để bắt đầu lại và khát vọng tạo nên những thay đổi tích cực cho cộng đồng. Với tôi, đó không chỉ là một lần vượt “Vũ Môn", mà đó còn là hành trình trưởng thành đẹp nhất của tuổi trẻ.